درمان خونريزي هاي غير عضوي رحم ( DUB )
1– مطالعات تصوير برداري
روش هاي تصوير برداري در تشخيص علت خونريزي به خصوص خونريزي هاي همراه با تخمک گذاري مفيد است .
الف ) سونوگرافي لگن
سونوگرافي لگن کمک زيادي در تشخيص علت خونريزي هاي همراه با تخمک گذاري از جمله ليوميوماي ساب موکوس و پوليپ آندومتر مي کند .
ب ) سونوگرافي واژينال
سونوگرافي اگر به روش واژينال انجام شود ، دقت تشخيص بيشتري خواهد داشت . با تعيين ضخامت آندومتر با کمک سونوگرافي واژينال مي توان در مورد درمان بيماران نيز تصميم گرفت .
در سنين بلوغ و باروري اگر ضخامت آندومتر کمتر از 5 ميلي متر باشد ، نمودار کمبود استروژن است و در اين موارد مصرف مواد پروژستروني تاثير مثبتي در درمان نخواهد داشت و خونريزي را شديدتر مي کند .
اگر در سنين قبل از يائسگي و يائسگي ضخامت آندومتر کمتر از 4 يا 5 ميلي متر باشد ، احتمال هيپرپلازي و يا سرطان آندومتر خيلي کم است و به ندرت احتياج به بيوپسي آندومتر است و اگر ضخامت آندومتر بيشتر از 12 ميلي متر باشد ، حتي اگر از نظر باليني احتمال بد خيمي رحم کم باشد ، لازم است نمونه برداري از آندومتر انجام شود .
ج ) سونوهيستروگرافي
سونوهيستروگرافي ( سونوگرافي با تزريق محلول نمکي ) به نام SIS نيز گفته مي شود : اين روش دقت بيشتري از سونوگرافي ترانس واژينال دارد و ارزش تشخيص آن با هيستروسکوپي برابر است
دقت سونوهيستروگرافي در تشخيص ضايعات رحم بيشتر از MRI نيز است . البته بايد توجه داشت که  MRI دقيق ترين روش براي تشخيص ميوماي زير مخاطي است ، ولي در تعيين ضايعاتي مثل پوليپ آندومتر حساسيت کمتري دارد .
SIS در مقايسه با هيستروسکوپي ارزان تر و قدرت تهاجمي کمتري نيز دارد و هزينه آن نسبت به MRI کمتر است و براي بررسي ضايعات داخل حفره آندومتر در خونريزي هاي غير طبيعي روش انتخابي است .
روش هاي مختلف سونوگرافي بيشتر در بيماراني که مشکوک به ضايعات عضوي دستگاه تناسلي هستند به کار مي رود .
از جمله موارد کاربرد سونوگرافي در خونريزي هاي غير طبيعي شامل :
1- بيماراني که دوره منظم قاعدگي دارند ، ولي مدت خونريزي يا مقدار آن افزايش يافته است .
2- طبيعي بودن فواصل عادت ماهانه همراه با خونريزي هاي متناوب در فواصل قاعدگي بدون وجود ضايعه واژن يا سرويکس .
3- شکست درمان طبي .
 
2- نمونه برداري از آندومتر
يکي از روش هاي مهم در تشخيص ضايعات رحم ، نمونه برداري از آندومتراست که به روش هاي مختلف انجام مي شود .
 يکي از روش هاي قديمي براي نمونه برداري از آندومتر ، کورت نواک است . ديامتر آن 5 ميلي متر است و در اغلب موارد به صورت سر پايي قابل انجام است .البته در مواردي که سوراخ داخلي سرويکس شديداً تنگ و بسته است ، نمي توان از اين روش استفاده کرد .
امروزه وسايل باريک تر و با ديامتر کمتر براي نمونه برداري از آندومتر ابداع شده است . از جمله آنها کورت هاي سيلاستيک است که ديامتر حدود 3 ميلي متر و قابليت خم شدن دارد و به علت قطر کمتر قابل تحمل تر است .
اغلب در انتهاي آن سرنگي قرار دارد که با ايجاد فشار منفي امکان به دست آوردن نمونه بيشتري را ممکن مي سازد . البته در مواردي که سوراخ داخلي دهانه رحم شديداً تنگ باشد از اين روش نيز نمي توان استفاده کرد .
از روش هاي ديگر تشخيص ، استفاده از ساکشن کورتاژ است که لوله کوچک فلزي يا پلاستيک با قطر 3 ميلي متر دارد و يک بار مصرف است .
در روش هاي فوق احتياج به ديلاتاسيون سرويکس نيست و درد چنداني ندارد و در اغلب موارد به خوبي توسط بيمار تحمل مي شود .
با استفاده ار داروهاي ضدالتهابي غير استروئيدي 30-15 دقيقه قبل از نمونه برداري ، درد بيمار کاهش قابل توجه مي يابد .
با تزريق ليدوکائين 1 درصد به مقدار 5-4 ميلي متر در ساعت 3 و 9 دهانه رحم و ايجاد بي حسي پاراسرويکال نمونه برداري به راحتي انجام مي شود .
ارجحيت روش هاي فوق در اين است که احتياج به بيهوشي و اتاق عمل ندارد و به راحتي به صورت سرپايي قابل انجام است . ولي اگر علت خونريزي مشخص نشد انجام D & C  ضروري است .
در مواردي که بيمار مشکوک به سرطان آندومتر است ، بيوپسي موقعي با ارزش است که ضايعه را مشخص کند . در اين موارد اگر بيوپسي سرطان را تشخيص ندهد ، بيمار بايد D&C يا هيستروسکوپي شود .
 
کورتاژ تشخيصي ( D&C )
( D&C ) يکي از روش هاي متداول براي تشخيص علت خونريزي است و گاهي نيز به عنوان روش درماني براي کنترل خونريزي مورد استفاده قرار مي گيرد .
مواردي که نمونه برداري از آندومتر ضرورت دارد ، شامل موارد زير است :
1- در سنين قبل از يائسگي ، ( در زنان بيشتر از 35 سال ) :
در موارد مشکوک به ميوم زير مخاطي و مواردي که درمان طبي موفقيت آميز نبوده است .
2- خونريزي بعد از يائسگي :
خونريزي در سنين يائسگي بدون توجه به ميزان آن يا علي رغم وجود ضايعات آتروفيک يا پوليپ …… احتياج به بيوپسي آندومتر و بررسي هيستولوژي دارد .
3- در زنان يائسه اي که قرار است هيسترکتومي شوند ، براي رد يا تشخيص سرطان آندومتر و يا آندوسرويکس قبل از شروع هيستروکتومي انجام D&C ضروري است .
4- جراحي واژن
در زناني که بعد از يائسگي تحت عمل ترميم واژن قرار مي گيرند و قرار نيست که هيسترکتومي شوند ، انجام D&C قبل از ترميم واژن ضروري است .
 
هيستروسکوپي
از اين روش براي تشخيص علت خونريزي و همچنين براي درمان خونريزي هاي غير طبيعي استفاده مي شود . دستگاه هيستروسکوپي تشخيص ديامتر کوچک دارد و به راحتي از سرويکس عبور مي کند و با ديد مستقيم مي توان از نقاط مشکوک مستقيماً بيوپسي به عمل آورد .
در D&C و يا بيوپسي آندومتر ، نمونه برداري به طور کورکورانه انجام مي شود و ممکن است ناحيه گرفتار ، بيوپسي نشود .
 
از برتري هاي ديگر هيستروسکوپ مشاهده مستقيم پوليپ و ميوم زير مخاطي است که ممکن است در D&C تشخيص داده نشود .
از مزاياي ديگر اين روش تشخيص آنومالي هاي ساختماني رحم است .
گرچه در اغلب موارد هيستروسکوپي اطلاعات بيشتري از بيوپسي کورکورانه به دست مي دهد ، ولي استفاده از آن بايد با دقت انجام پذيرد .
قبل از هيستروسکوپي تشخيصي بايد از روش هاي ديگر نمونه برداري از آندومتر مانند بيوپسي در مطب يا کورتاژ استفاده کرد . در خونريزي هاي غير طبيعي در سنين قبل و بعد از يائسگي ، بهتر است ابتدا نمونه برداري از آندومتر با بيوپسي يا کورتاژ انجام شود و در صورتي که نتيجه رضايت بخش نبوده و يا خونريزي بدون دليل ادامه يابد ، مبادرت به هيستروسکوپي انديکاسيون دارد .
در زناني که در سنين باروري دچار خونريزي غير طبيعي مي شوند ، در صورت عدم پاسخ به درمان هاي دارويي مي توان بيمار را تحت هيستروسکوپي قرار داد .