زايمان فيزيولوژيک يعني زايماني که بدون مداخله هيچ نوع درمان يا دارويي انجام شود و سير طبيعي خودش را پيش ببرد .
يعني نه آمپول فشار و نه مسکن استفاده نشود .
اين نوع زايمان فيزيولوژيک است . البته در بعضي مواقع انجام پذير است . در بعضي مواقع به صورت علمي پزشک بايد مداخله کند . چون ممکن است زايمان فيزيولوژيک آن پيشرفت موثر را نداشته باشد و براي مادر و نوزاد مضر باشد .
اما اگر خود به خود انجام شود زايمان بسيار خوبي است .
 
زايمان بدون درد :
زايماني است که با مداخله و با تکنيک هاي پزشکي درد کاهش مي يابد و اصل ايمني و سهولت زايماني لحاظ مي شود . اين نوع زايمان مي تواند با دارو باشد .
داروهايي مانند انواع و اقسام مسکن ها و مخدر ها که عضلاني يا داخل رگي تزريق مي شود و يا از بي حسي هاي موضعي ، منطقه اي يا استنشاق گاز اکسيد و نيترو که خيلي وقت ها با ماسک در شروع دردهاي زايمان استفاده مي شود .
اما اين روش ها دارويي و بيمارستاني هستند که خيلي ها در ورودشان به بيمارستان برايشان انجام مي شود .

روش هاي غير دارويي :
در اين روش در واقع کمک مي کند به زايمان و باعث سهولت زايمان مي شود و يک مقدار تحمل درد را بالا مي برد .
 
يکي از اين روش ها با گرما و سرما است که به صورت سطحي روي پوست انجام مي شود . که مي تواند به صورت حوله گرم يا پتوي گرم يا حوله مرطوب سرد باشد و يا ژل هايي که به صورت سرد و گرم روي پوست گذاشته مي شود .
زايمان در آب هم به همين منظور است چون تسکين دهندگي آب خيلي زياد است مي توان از آن استفاده کرد حتي بعضي مواقع داخل جلدي تزريق مي شود . آب استريل است که باعث کمک به درد زايمان است .
اما لمس و ماساژ هم تاثير بسيار زيادي دارد در مورد اين روش بايد به صورت وسيعي توضيح داد چون لمس و ماساژ با اشکال مختلفي باعث مي شود عضله شل شود و به مفاصل يعني عضله کمک مي کند به دردها تسکين زيادي داده شود . که هر کدام از اين ها روش هاي خاص خودش را دارد .
چون فرد بارداري که مي خواهد زايمان کند بايد آموزش ببيند تا بداند در چه موقعي از چه روشي استفاده کند به دليل اينکه تا حدودي به نحوه تنفس و چيز هاي ديگري هم مرتبط است که بايد از قبل ياد گرفته شود .
يکي ديگر از مواردي که بخواهد با درد سازگار باشد که قابل گفتن است مي تواند استفاده از موسيقي آرام بخش و يا صداي آرام بخشي يا دعايي يا هيپنوتيزم باشد يعني باعث تمرکز و انحراف فکر از درد باشد .
حتي محيط مي تواند تاثير گذار باشد از محيطي که باعث آرام بخشي بودن و يا انحراف فکري از درد شود مي توان استفاده کرد و يا بيوفيدبک که کمک مي کند به درد که بتواند فشارها و استرس ها را کم کند .
 
روش هاي ديگر تکنيک ها هستند :
تکنيک هايي که به حساسيت درد کمک مي کند تا بيمار به صورتي که دوست دارد بنشيند و با ماساژ و فشار دست همراه بيمار يا ماماي همراه بتواند با ايجاد فشار روي نقاطي که موقع انقباض و درد زايمان که خيلي هم درد آور است با فشار مخالف با آموزشي که قبل از ديده با اين تکنيک ها حساسيت از درد بيمار کم کند .
تکنيک هاي ريلکسيشن يا آرام سازي وجود دارد که مزاياي آن اين است که مي تواند هر جايي از آن استفاده شود .
يعني در خانه يا در هر جاي ديگري پزشک به مادر کمک مي کند که در شرايط ترس از زايمان و تنشي که بعد از درد دارد که باعث مي شود عضلات گرفتگي پيدا کند و دردش تشديد شود و يک سيکل معيوبي داشته باشد در واقع شکسته مي شود .
و با اين ريلکسيشن از استرس و درد کم مي شود . تکنيک هاي تنفسي خيلي مهم است .
 
الگوهاي تنفسي بايد به چه شکل باشد :
دم و بازدم به چه شکل باشد ؟
دم و بازدم کمک مي کند تنفس آرام و سبک که هم اکسيژن به جنين و مادر برسد . وقتي اکسيژن به رحم برسد در شرايطي که رحم در حالت انقباض است يک فاکتورهايي ترشح مي شود که باعث درد بيشتر مي شود اما زماني که اکسيژن به عضله رحم برسد درد تسکين پيدا مي کند .
پس تکنيک هاي تنفسي خيلي مهم است و تنفس هايي که در مراحل مختلف قابل انجام است که در فرصت هاي ديگري توضيح خواهيم داد .
در مورد آب درماني که گفته شده ، هر نوع تماس با آب مي تواند مفيد باشد . آب باعث کشش عضلاني مي شود و درد و اضطراب را کم مي کند . آب درماني مي تواند در وان يا جکوزي يا استخر آب گرم باشد البته تا حرارت 5/37 درجه که ضربان قلب جنين و دماي بدن مادر هم افزايش پيدا نکند .
يعني اگر ديده شود که دماي بدن مادر افزايش پيدا کرده بايد حرارت را کم کرد . مادر مي تواند در حالت هاي متفاوتي مانند سبکي شناوري در آب داشته باشد يا ايستاده يا خوابيده يا نشسته باشد اين حالت ها بي خطر است و مي تواند در منزل هم استفاده شود .
در مواقع حتي حباب هاي آب با نوک سينه مادر که تماس برقرار مي کند باعث مي شود که هورمون اکسيد و سين باعث تحريک در زايمان شود و حتي نوزادي که به دنيا مي آيد شير مادر براي نوزاد فراهم است .
 
ماساژ درماني
روش ديگر ماساژ درماني است .
ماساژ درماني از زمان هاي قديم بوده .
ماساژ درماني از قديمي ترين روش هايي است که به بهبود سلامتي براي هر دردي کمک مي کند و موثر بوده يکي از اين موارد استفاده در دردهاي زايماني است .
چون در دردهاي زايماني تمام عضلات با ماساژ مي تواند شل شود حتي شانه ها ، پشت ، شکم و ناحيه دنبالچه که ماساژ باعث مي شود دردهاي زايماني کمتر شود و نياز به داروهاي ضد درد کمتر شود و بيشترين آرامبخشي را براي افراد باردار فراهم مي کند حالا اين ماساژ مي تواند توسط ماماي همراه بيمار يا همراه خود بيمار باشد .که عمدتاً حضور همسر بيمار خيلي موثرتر خواهد بود .
وقتي ماساژ داده مي شود بدن با ماساژ تحريک مي شود و مواد ضد درد طبيعي از بدن ترشح مي شود مثل آندروفين يک مسکن طبيعي است يعني باعث مي شود که حوصله و وضع روحي فرد خوب شود و حس خوبي به مادر داده مي شود .
و اين ثابت شده که در مطالعات با ماساژ درماني هم طول مدت زايمان کمتر بوده و هم افسردگي مادر بعد از زايمان کمتر بوده است .
در حين ماساژ مي تواند از روغن هاي ماساژ استفاده کرد . چون روغن مي تواند هم ماساز را دلپذير تر کند و هم يک حالت کمک کننده در انقباض ها دارد .
معمولاً روغن ساده براي زايمان استفاده مي شود . روغن هاي عطر دار معمولاً توصيه نمي شود و البته بسته به ضايقه بيمار تجويز مي شود .
روغن هاي طبيعي مثل روغن بادام ، روغن دانه انگور و روغن زيتون که خيلي هم خوب از طريق پوست جذب مي شوند روغن هاي مفيدي هستند .
ماساژ مي تواند ناحيه پشت ، ناحيه کمر و يا ماساژ پا باشد البته به نوعي محکم که باعث قلقلک و يا اذيت کننده نباشد .
ماساژ شانه ، ماساژ دست ، آن هايي که با بي حسي مواجه مي شوند . اپي دورال يعني کساني که حس پا ندارند اگر بخواهند از ماساژ استفاده کنند از ماساژ دست استفاده مي شود .
به صورتي که در کف دست حالت آرام انجام شود تا تنش زائو از بين برود و ريلکس شود . و همواره تماس همراه بيمار با دست و انگشت به بدن بيمار ، آرامش را به بيمار مي دهد که کمک مي کند درد کمتر شود و در نتيجه يک زايمان کم درد و قابل تحملي براي فرد زائو در اين شرايط به وجود مي آيد .